Chủ Nhật, 09/02/2014 - 18:16
(Dân trí) - Đợt dịch này có cả những trẻ dưới 9 tháng tuổi, thậm
chí mới 2,5 tháng tuổi. Và theo ông Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm
Y tế Dự phòng (Hà Nội), việc trẻ dưới 9 tuổi bị sởi là điều đáng suy
nghĩ.
>> Hà Nội: Bùng phát dịch sởi ở trẻ em
>> Sẽ tiêm vắc xin sởi bổ sung với đối tượng chưa tiêm chủng
Hơn 600 ca mắc sởi tại 5 tỉnh thành
Ngày 8/2, Cục trưởng
Cục Y tế dự phòng Trần Đắc Phu cho biết, từ đầu năm đến nay ghi nhận
nhiều trường hợp có biểu hiện sốt phát ban dạng sởi tới khám tại các
bệnh viện ở 5 tỉnh thành và theo báo cáo mới nhất, đã ghi nhận 621 ca
dương tính với sởi tại 5 tỉnh thành là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Yên Bái,
Lào Cai và Sơn La, trong đó khoảng 80% bệnh nhân chưa được tiêm phòng.
Nguy cơ dịch lan rộng vẫn rình rập, bởi thời tiết đông xuân lạnh ẩm tạo
điều kiện cho loại vi rút này phát triển.
Điều tra dịch tễ cho thấy hơn 80% trẻ bị sởi chưa được tiêm phòng. Ảnh: H.Hải
Tại khoa Lây (BV Nhi TƯ), hiện còn 43
trẻ (trên tổng số gần 80 trẻ nhập viện trong những ngày đầu tháng Hai)
đang phải nằm viện vì có phát ban sởi kèm theo sốt cao, có viêm phổi,
suy hô hấp. Bệnh nhi tập trung chủ yếu ở Hà Nội, ngoài ra Yên Bái, Phú
Thọ, Nam Định
Bác
sĩ Nguyễn Văn Lâm, Phó khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà
Nội) cho biết cuối năm 2013, số bệnh nhân nhập viện vì sởi rất ít, trong
3 tháng cuối năm chỉ có 2 bệnh nhân. Nhưng từ tháng 1/2014, số lượng
bệnh nhân tăng rất nhanh, riêng tháng 1 có 67 bệnh nhân nhập viện vì sởi
có biến chứng, hay gặp là viêm phế quản phổi, một số suy hô hấp.
Theo
ghi nhận, trong hơn 100 bệnh nhân nhập viện điều trị tại khoa, có bệnh
nhi nhỏ tuổi nhất là 2 tháng rưỡi, lớn nhất là 8 tuổi còn lại phần lớn
là trẻ dưới 2 tuổi. Đặc biệt, hầu hết những bệnh nhân trên 1 tuổi đều
chưa tiêm phòng vắc xin sởi (27 trẻ). Ở lứa tuổi dưới 1, ban sởi không
không điển hình, chăm sóc khó khăn hơn, dễ bị bội nhiễm hơn.
Các
bác sĩ nhận định dịch sởi ghi nhận đầu năm nay có sự bất thường, bởi
căn bệnh này thường gặp ở trẻ trên 9 tháng tuổi. Do ở lứa tuổi này, trẻ
vẫn được nhận miễn dịch từ mẹ nên về lý thuyết, ít bị sởi. Chính vì thế,
lịch tiêm chủng sởi cho trẻ em cũng bắt đầu từ 9 tháng tuổi trở đi.
Trong khi đó, đợt dịch này có cả những trẻ dưới 9 tháng tuổi, thậm chí
mới 2,5 tháng tuổi. Nguyên nhân có thee do miễn dịch từ mẹ chưa đầy đủ
để bảo vệ trẻ; có thể, trước đó các bà mẹ này chưa tiêm chủng, chưa từng
mắc sởi bao giờ, hoặc tiêm chủng chưa đầy đủ nên khả năng bảo vệ thấp
hoặc có trẻ không được bú mẹ thì cũng không có miễn dịch phòng bệnh.
Theo ông Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng (Hà Nội), việc trẻ dưới 9 tuổi bị sởi là điều đáng suy nghĩ.
Bên cạnh
đó, theo ông Cảm, một phần nguyên nhân khiến dịch sởi bùng phát trở lại
là do trong thời gian qua có một tỷ lệ nhất định bà mẹ không đưa con đi
tiêm chủng vì sợ các tai biến liên quan đến vắc xin. Trong số 40 trẻ
được khẳng định chắc chắn là mắc sởi tại Hà Nội thì có 31 trẻ trên 1
tuổi chưa được tiêm chủng vắc xin (trong khi lịch tiêm là 9 tháng tuổi).
Nhận biết sớm dấu hiệu sởi ở trẻ
Theo BS Lâm, tuy sởi là bệnh lành tính, tùy từng bệnh nhân mà diễn biến nặng hay nhẹ nhưng người dân không nên chủ quan, bởi
biến chứng sau sởi rất nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu
chảy, khô loét giác mạc mắt; thậm chí có thể viêm não dễ dẫn đến tử
vong, đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ, trẻ suy dinh dưỡng. Tại khoa có 5
trường hợp nặng bị biến chứng viêm phổi sau sởi. Với những trường hợp
này, điều trị tại viện có thể kéo dài từ 1-2 tuần tùy từng trẻ.
Vì
thế, nếu trẻ có biểu hiện sốt, phát ban dạng sởi, bắt đầu từ mặt sau đó
lan dần xuống dưới chân, tay; kèm theo viêm kết mạc mắt; viêm long
đường hô hấp thì cha mẹ nên nghĩ đến bệnh sởi.
Khi
trẻ đã mắc bệnh, điều đầu tiên là chăm sóc thật tốt dinh dưỡng (ăn thức
ăn loãng, dễ tiêu, uống nhiều nước trái cây), hạ sốt, nằm nơi thoáng
mát, tránh gió lùa, tắm rửa vệ sinh sạch sẽ cho trẻ (không kiêng tắm như
dân gian). Không nhất thiết phải đưa đến viện mà cách ly ở nhà, chăm
sóc và theo dõi sát. Nếu bé sốt cao liên tục, khó thở, tiêu chảy mất
nước, ho nhiều, có viêm phổi, suy hô hấp... thì nên đưa con đến ngay
bệnh viện để tránh biến chứng nguy hiểm. Nếu cần dùng kháng sinh thì
tuyệt đối tuân theo sự chỉ định của bác sĩ. Nguyên nhân gây bệnh là do
vi rút vì thế kháng sinh không phải điều trị bệnh mà được chỉ định khi
có biến chứng bội nhiễm vi khuẩn.
“Sởi
là một bệnh rất dễ lây. Một người không được tiêm vắc xin hay chưa từng
mắc sởi trước đó nếu có tiếp xúc với bệnh nhân thì khả năng bị bệnh rất
cao. Khuyến cáo mọi người bất cứ ở
lứa tuổi nào nếu chưa mắc sởi bao giờ hoặc chưa được tiêm vắc xin sởi
đều có khả năng mắc bệnh và nên đi tiêm phòng vắc xin”. GS Nguyễn Trần
Hiển nói.
Ngoài
ra, để phòng lây bệnh, cần cách ly, hạn chế tiếp xúc với người sốt phát
ban, tăng cường sức đề kháng cơ thể bằng ăn uống đủ chất dinh dưỡng,
bổ sung hợp lý các vitamin và khoáng chất; thường xuyên bằng xà phòng,
tránh tối đa việc chùi tay lên mắt, mũi, miệng, thường xuyên vệ sinh
đường mũi, họng, mắt hàng ngày bằng các dung dịch sát khuẩn thông thường
đặc biệt là những người tiếp xúc gần với bệnh nhân. Không cho trẻ em
dùng chung vật dụng cá nhân (khăn mặt, bàn chải, kính, cốc, chén, bát,
đũa..), đồ chơi hoặc đồ vật dễ bị ô nhiễm chất tiết mũi họng…
Hồng Hải
