Thứ Hai, 09/12/2013 - 05:45
Với dạy học 2 buổi/ngày ở Tiểu học, bữa ăn bán trú có ý nghĩa quan trọng bảo đảm phát triển thể chất học sinh. Trong thực tế tổ chức bữa ăn bán trú hiện nay, an toàn thực phẩm đang phụ thuộc rất lớn vào cái tâm và năng lực của hiệu trưởng.
Từ đó đặt ra vấn đề làm sao minh bạch hóa tối đa việc giám sát bữa ăn bán trú…
Lời cảnh báo từ vụ việc đau lòng
Bàn về bữa ăn bán trú, vấn đề lo lắng
hàng đầu là vệ sinh an toàn thực phẩm – nghĩa là lo nhất cho chất lượng
thực phẩm đầu vào nhà bếp như thịt có ôi thiu, rau quả có thối rữa...
Tuy nhiên, sau sự việc ăn bớt khẩu phần học sinh tại một trường tiểu học
tại Nha Trang đã hé lộ ra khoảng trống giám sát quá trình nấu nướng
ngay trong bếp ăn bán trú.
Ngày 30/11, đoàn kiểm tra của Phòng
GD&ĐT TP Nha Trang kiểm tra Trường tiểu học Tân Lập, khi kiểm tra
bếp ăn đã phát hiện trong khoang chứa ga có nửa xô canh khoai tím đã nấu
tôm, 2 kg thịt bò được chia đều làm 5 phần (một phần đựng trong xô và 4
phần đựng trong túi nilon). Số thực phẩm này được giấu khi cấp dưỡng đã
chia xong thức ăn cho các lớp học.
Việc xử lí sai phạm với cấp lãnh đạo cao
nhất của trường là đương nhiên nhưng từ sự việc này đặt ra vấn đề là làm
sao có được một quy trình “chuẩn” cho tổ chức bữa ăn bán trú.
Chăm sóc bữa ăn hợp vệ sinh đủ dinh dưỡng cho trẻ vừa là lương tâm và trách nhiệm của người quản lý trong các trường bán trú.
Theo tìm hiểu của chúng tôi thì việc tổ
chức bữa ăn bán trú hiện nay được các trường lựa chọn trong 3 hình thức:
Một là đặt cơm hộp – nấu từ nơi khác chuyển đến trường; hai là khoán
cho công ty cung cấp dịch vụ nấu ăn nấu ngay tại trường; và ba là nhà
trường tự tổ chức nấu ăn.
Với hình thức đặt cơm hộp thường được lựa
chọn bởi những trường có điều kiện cơ sở vật chất chật hẹp, không có
khu vực nấu bếp; hay với những trường đang trong giai đoạn xây dựng học
nhờ, học tạm. Hình thức này có thể coi là “hạ sách” nhất vì nhà trường
coi như không thể giám sát được chất lượng thực phẩm đầu vào. Ngoài ra
việc vận chuyển suất ăn từ khu vực nấu cách xa trường cũng có thể gặp sự
cố tắc đường, lụt lội… làm xáo trộn giờ ăn của học sinh.
Hình thức khoán cho công ty đến nấu tại
trường được nhiều trường lựa chọn nhất do nhà trường không phải lo biên
chế nhân sự trong khi vẫn giám sát được chất lượng thực phẩm và quá
trình nấu nướng cho tới khi giao suất ăn tới học sinh. Một hiệu trưởng
chia sẻ thẳng thắn: Việc tuyển nhân viên hợp đồng làm công việc nấu
nướng sẽ nảy sinh nhiều phiền toái. Hiệu trưởng không thể từ chối nhận
trường hợp con em giáo viên trong trường, đến khi có vi phạm thì cũng
“khó ăn khó nói”! Trong khi đó, việc thuê công ty bên ngoài vào nấu
không có ràng buộc quan hệ tình cảm; và trách nhiệm được thể hiện rõ
trên hợp đồng.
Hình thức nhà trường “thầu tất” bữa ăn
bán trú không nhiều. Để tổ chức một bữa ăn bán trú có nhiều công đoạn từ
chọn mua thực phẩm, đến lo nhân sự nấu nướng… Những hạn chế của hình
thức này đã cũng khiến nhiều trường lựa chọn hình thức thuê công ty bên
ngoài vào trường nấu bữa ăn bán trú.
Cần một quy trình quản lí chặt chẽ
Không kể hình thức mua cơm hộp cho học
sinh được rất ít trường thực hiện, 2 hình thức tổ chức bữa ăn bán trú
còn lại đều có cơ chế giám sát từ đầu vào tới đầu ra giống nhau. Theo
quy trình chung thì thực phẩm khi được chuyển tới nhà bếp bắt đầu được
kiểm tra giấy phép kiểm dịch, kiểm tra bằng cảm quan đối với rau củ quả.
Hiệu trưởng Trường tiểu học Q (quận Hai
Bà Trưng, HN) cho biết việc giám sát bắt đầu từ khâu đầu tiên này (mặc
dù công ty dịch vụ nấu ăn đã chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất
lượng thực phẩm đầu vào), ban giám sát gồm có thanh tra nhân dân, đại
diện Hội phụ huynh học sinh (tham gia đột xuất) cân đo, kiểm tra bằng
cảm quan đối với thực phẩm đầu vào; trường cắt cử một nhân viên thuộc tổ
bán trú trực tiếp đứng bếp theo dõi quá trình nấu nướng; sau khi qua
chế biến, lại tiếp tục cân đo để định lượng thành phẩm (chẳng hạn qui
đổi 1 kg thịt sống, sau chế biến còn 0,7 kg); nhân viên tổ bán trú tiếp
tục theo dõi chia suất về các lớp; giáo viên trực lớp có trách nhiệm góp
ý về suất ăn của học sinh trong ngày với lãnh đạo nhà trường như món ăn
mặn, nhạt, ít thức ăn…
Có trường thay vì cử người giám sát thì
lắp camera giám sát trong bếp ăn. Hiệu trưởng một trường có lắp camera
cho biết việc quản lí bằng camera buộc đầu bếp có ý thức tự giác cao,
không chỉ phòng tránh chuyện ăn bớt đồ ăn mà còn phải có ý thức giữ gìn
vệ sinh trong quá trình nấu nướng.
Theo ý kiến chia sẻ của nhiều hiệu trưởng
thì thực tế những trường có được bữa ăn đảm bảo số lượng, chất lượng ở
mức ngon thì đều do cái tâm và sự tinh tế của hiệu trưởng. Nói vậy để
thấy cần có một qui trình chuẩn cho quản lí giám sát quá trình nấu nướng
bữa ăn bán trú. Đây là điều rất cần thiết để buộc những trường chưa làm
tốt có trách nhiệm và nỗ lực hơn nữa đảm bảo bữa ăn sạch, ngon và đầy
đặn cho học sinh.
|
Một
hiệu trưởng trường tiểu học tại quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) tâm sự: Hiệu
trưởng phải coi học sinh như con cái ruột thịt của mình. Con mình ăn
ngon như thế nào thì cho học sinh ăn như vậy. Phải xuất phát từ tình cảm
và nhận thức này thì hiệu trưởng mới tổ chức tốt được bữa ăn bán trú.
|
Theo Đức Duy
GD&TĐ
